Mijn politieke barometer dinsdag, Jun 28 2011 

Die barometer slaat langzamerhand door naar… tsja. Al 10 jaar ben ik niet erg te spreken over de PvdA, maar bij gebrek aan beter heb ik die partij nog wel eens het voordeel van de twijfel gegeven. Op dit blog maak ik me ook vaak genoeg druk om de PvdA. Maar aangezien er eigenlijk helemaal geen verbetering is bij de PvdA en aangezien die partij in de peilingen zo langzamerhand even groot is als de SP en als D’66 en GroenLinks bij elkaar maakt het als machtsfactor ook weinig meer uit. Dat was voorheen nog wel een argument om PvdA te blijven stemmen. De partij was groot, concurreerde met het CDA en de VVD om regeringsmacht en om de minister president te leveren en was op die manier een machtsfactor want een potentiële invloedrijke regeringspartij. Ik heb wel graag dat de partij waarop ik stem van tijd tot tijd regeringsmacht heeft.

Nu is dat misschien ook wel een van de problemen voor de PvdA. Vanwege die regeringsdeelname heeft men de handen vuil gemaakt. En nu krijgen ze de schuld van zo’n beetje alles wat in de ogen van rechts mis is.

Alhoewel in de laatste 40 jaar (bijna 14.000 dagen) het CDA 11.000 dagen heeft geregeerd, de VVD bijna 9.000 dagen en de PvdA bijna 8.000 dagen. En de laatste 10 jaar het CDA 3.200 dagen, de VVD 2.800 dagen en de PvdA 2.300 dagen. Het zijn dus vooral CDA en VVD die hun handen vuil hebben gemaakt. Maar dat ter zijde.

Dus, wat is het alternatief dan? Ik heb niet zo veel affiniteit met Groen Links omdat ik niet weet welke kant die partij nou op wil. Ik heb wel affiniteit met SP en gek genoeg ook nog wel met D’66. Van de SP bevalt me het harde werken van de leden (inclusief de Kamerleden), het contact met de samenleving, het idealisme, de passie en de betrokkenheid en veel van de ideeën over hoe de wereld in elkaar zou moeten zitten. De SP straalt ook uit Wilders en de zijnen goed aan te kunnen. Veel van dat alles lijkt bij de PvdA helemaal te ontbreken. Van D’66 bevalt me het idee over persoonlijke vrijheid van mensen, de internationale focus, de blik naar buiten, de toekomstgerichtheid, en de passie van destijds Van Mierlo en nu Pechtold – alhoewel de laatste soms kan overdrijven. Ook dat ontbreekt bij de PvdA hoe langer hoe meer of het is hoe langer hoe onduidelijker wat men nou eigenlijk wil, bijvoorbeeld op buitenlands gebied.

Dat is dus nou precies mijn probleem. SP en D’66 zijn niet makkelijk te combineren en Pecthold straalt haast een fysieke afkeer uit van de SP. Juist daarom moet er een partij zijn die alles wat ik hierboven heb opgenoemd over beide partijen combineert! Dat deed de PvdA altijd. Maar dat doet de PvdA de laatste jaren steeds minder en een ommekeer lijkt maar niet te komen.

Advertenties

Peilingen midden juni 2011 zondag, Jun 19 2011 

Het blijft toch merkwaardig dat CDA, VVD en PVV niet in staat zijn meer stemmen te verzamelen dan waarmee men begon in oktober 2010. Het kabinet Rutte straalt toch een behoorlijke “orde op zaken stellen” aanpak uit. Maar de uiterst krappe meerderheid waarmee men begon blijft de uiterst krappe meerderheid in de peilingen van bureau Synovate (76 zetels) en is veranderd in een minderheid in de peilingen van Maurice de Hond (71 zetels). VVD en PVV winnen wel een aantal extra zetels, maar het CDA staat nog steeds op een voor deze partij dramatisch lage score. Het bevestigt dat bij de totstandkoming van het kabinet Rutte niet de gedoogsteun van de PVV de zwakke schakel was maar het CDA.

Maurice de Hond 19 juni 2011:

Synovate 16 juni 2011:

JFK vrijdag, Jun 17 2011 

Walter Cronkite bericht over de dood van John F Kennedy, 22 november 1963. Zie ook hier.

De volgende film is de eerste van een reeks clips waarop het hele verloop van die dag te volgen is op CBS.

Het vervolg is toegankelijk via het Youtube window aan het eind van de clip, als het filmpje is afgelopen, of via deze link.

Verschuivingen naar rechts woensdag, Jun 15 2011 

Het meest rechtse kabinet aan de macht ooit. Anderhalf miljoen PVV kiezers. Lawaaierige PVV politici en hun aanhang op internet. Een behoorlijke anti-links stemming, gecreëerd en gevoed door datzelfde rechtse kabinet en diezelfde PVV. Bijna 40 jaar geleden hadden we het meest linkse kabinet ooit, het kabinet Den Uyl. In welke mate is Nederland de afgelopen 40 jaar verrechtst?

Ik heb de verkiezingsuitslagen genomen van 1972 tot 2010 en er twee Maurice de Hond peilingen aan toegevoegd, die van een half jaar en een jaar na de verkiezingen van 9 juni 2010 (rechts van de witte lijn in de grafieken). En ik heb de politieke partijen ingedeeld in 4 groepen: links, links midden, rechts midden en rechts. Je kunt ongetwijfeld twisten over de termen links en rechts, maar voor dit doel zijn het puur clusteringen van de partijen. D’66 bijvoorbeeld wil niet links genoemd worden en waarschijnlijk ook niet links midden, maar de anti-PVV houding van D’66 maakt dat de partij eerder links van de streep staat dan rechts van de streep. Hetzelfde geldt ongeveer voor de Christen Unie.

De uitkomst van dit cijferwerk levert overigens niet een geheel nieuw inzicht op, maar zo is het ook niet bedoeld.

Grafiek 1

In grafiek 1 lijkt het met de verrechtsing wel mee te vallen. Er is zelfs sprake van een kleine verschuiving ten gunste van links en links midden. In 1972 hadden rechts en rechts midden in totaal 85 van de 150 Kamerzetels, in juni 2010 78 zetels. Bij de eerste 6 van de 12 verkiezingen in deze periode heeft rechts en rechts midden gemiddeld 84 zetels, bij de tweede 6 verkiezingen gemiddeld 81 zetels.

Echter, zoals duidelijk in de twee onderste gebieden van grafiek 1 te zien is, in het rechts en rechts midden blok groeit rechts stevig, terwijl het midden drastisch krimpt. Bij rechts neemt het gemiddelde aantal zetels toe van 33 bij de eerste 6 verkiezingen naar 45 bij de tweede 6 verkiezingen terwijl bij rechts midden dit gemiddelde aantal daalt van 51 naar 37. Dus ja, daar is duidelijk sprake van verrechtsing.

Grafiek 2 (rechts en rechts midden) laat duidelijk zien dat de verrechtsing van LPF en PVV komt (de twee donkerblauwe gebieden). De VVD doet het in de tweede helft van de periode gemiddeld iets beter (29 zetels gemiddeld over 6 verkiezingen) dan in de eerste helft van de periode (27 zetels gemiddeld).

Grafiek 2

Grafiek 3 geeft de ontwikkelingen op links en links midden weer (in de laatste groep heb ik Christen Unie en D’66 ingedeeld). Het totaal gemiddelde aantal zetels neemt toe van 66 bij de eerste 6 verkiezingen naar 69 bij de tweede 6 verkiezingen. Binnen deze groep is die winst te danken aan links midden, waar het gemiddelde aantal zetels is toegenomen van 10 naar 14 terwijl het gemiddelde aantal zetels van links is gedaald van 56 naar 55.

Grafiek 3

Een paar conclusies:

Hoewel de totale zetelverdeling tussen aan de ene kant rechts en rechts midden en aan de andere kant links en links midden zich enigszins ten gunste van links en links midden ontwikkelt, treden er binnen beide blokken verschuivingen naar rechts op: van links naar links midden en van rechts midden naar rechts, waarbij de laatste beweging verreweg het grootst is.

Grafieken 2 en 3 laten ook mooi zien hoe aan de uiterste kanten links en rechts eenzelfde soort beweging plaatsvindt: opkomst van LPF en daarna PVV op rechts en groei van SP op links en dat de problemen liggen bij het CDA en de PvdA. Geen nieuws zoals gezegd, maar deze grafieken laten het nog eens mooi zien.

Kijken we naar de laatste 10 jaar dan zie je meer spreiding over de partijen op links / links midden en meer concentratie over de partijen op rechts / rechts midden.

Ook zie je de grote bewegingen over de afgelopen 10 jaar terug. Zo is het opvallend dat terwijl er verrechtsing plaatsvindt, nog maar 5 jaar geleden in 2006 links / links midden de beste verkiezingsuitslag behaalde over de gehele 40 jaar was, voornamelijk door de grote winst van de SP. Terwijl links en links midden 4 jaar daarvoor de slechtste uitslag behaalde over de 40 jaar. De laatste peilingen van Maurice de Hond laten weer de beste uitslag voor links / links midden zien. Volgens de laatste peilingen doen VVD en PVV het nog steeds goed (dat wil zeggen, meer zetels dan bij de verkiezingen van juni 2010), maar het probleem blijft liggen bij het CDA dat op 13 zetels uit kwam in die peilingen, kleiner dan D’66. En geen meerderheid voor het kabinet, ook niet met de SGP en met Jan Nagel er bij.

Je ziet in het gedeelte rechts van de witte lijn in de grafieken dat in het eerste half jaar na de verkiezingen de huidige coalitie nog in de lift zat en in het tweede half jaar zijn meerderheid lijkt te verliezen.

Een lichtpuntje in het algemene beeld van verrechtsing over de laatste 40 jaar.

De worstelingen van de PvdA maandag, Jun 6 2011 

Het volgende is een reactie die ik heb geplaatst op de column van Robbert Baruch op Joop.nl. Het hoort typisch thuis in mijn eigen rubriek “Het -ontbrekende- antwoord van links”.

De PvdA is vroeger meer mijn partij geweest dan dat het de laatste 15 jaar mijn partij is, al heb ik er ook de laatste 15 jaar nog een aantal keren op gestemd. Ik heb nooit op een andere partij gestemd ook, ik heb wel eens een verkiezing overgeslagen uit onvrede met de PvdA. Maar sinds de PVV is gaan groeien vind ik dat ik het niet kan maken niet te gaan stemmen. Dan maar liever SP als de PvdA me niet bevalt (zeker nu de SP in de peilingen toch zo’n beetje even groot is als de PvdA, dus qua machtsfactor maakt het niet veel meer uit).

En hoe rechts ze op onderdelen ook zijn, zelfs D’66 is te verkiezen boven niet stemmen. Wat me heel erg bevalt aan D’66 is dat ze niet bang zijn om tegen de dwingende “tijdgeest” in hun eigen verhaal te blijven verkondigen – zie bijvoorbeeld onlangs de presentatie van Rem Koolhaas voor het D’66 congres. Fantastisch vind ik het als je zo het lef hebt om tegen de heersende stemming in te gaan en je eigen in dit concrete geval van Koolhaas goed onderbouwde visie te blijven uitdragen.

Daar kan de PvdA nog veel van leren.

Het is heel terecht dat Robbert Baruch zijn PvdA-kritiek ophangt aan het onderwerp van ritueel slachten. Het is hét recente voorbeeld van hoe de PvdA worstelt om haar eigen verhaal te vertellen, a la Rem Koolhaas, ongeacht tijdgeest. Lilianne Ploumen zegt in haar interview op Nu.nl op een zeker moment: “Het heeft mensen ook verrast dat het politieke debat hierover zo hoog opflakkerde.” Dat is illustratief. Blijkbaar zit men te suffen of weet men niet zo goed meer wat het eigen standpunt nu is. Ik denk het laatste, of beter: het een leidt tot het ander. Tegenover de werklust van PVV-er Martin Bosma (dat is dan echt het enige positieve dat ik over die man kan zeggen) om zijn ideologie te onderbouwen, staat luiheid van de PvdA, dat is het beeld dat ik heb – en Job Cohen vervangen is bepaald niet de oplossing.

De PvdA wordt door de PVV de Partij van de Arabieren genoemd, lees in de PVV gedachtegang: de partij van de islamieten. De PvdA heeft tenslotte islamieten naar Nederland laten komen om nog wat kiezers over te hebben, zo ramt de PVV er al enige tijd in (bezijden de waarheid, maar goed dat zijn we gewend). Nou, ik kan niet in de vergaderkamertjes van de PvdA kijken maar door de aarzeling van de afgelopen weken bij de PvdA over het ritueel slachten vermoed ik zomaar dat dit uiteindelijke standpunt vooral is ingenomen om de PVV te laten zien: nee hoor, kijk maar, we zijn niet de partij van de islamieten want we zijn ook tegen ritueel slachten.

Wat kan mij die PVV schelen, zouden veel andere partijen en niet alleen die van Rem Koolhaas denken (met uitzondering misschien van het CDA; niet voor niets zitten de twee partijen zo’n beetje in hetzelfde schuitje).

Dat is het onplezierige gevoel dat ik al een hele tijd heb bij de PvdA. Men houdt zijn mond in de hoop dat het overwaait, of men stuntelt over het in te nemen standpunt en focust zich op de PVV.

Over het ritueel slachten zelf: alhoewel ik niet echt een Martin Sommer fan ben schreef hij afgelopen zaterdag toch wel een aardig stukje in de Volkskrant hierover onder de titel “Feiten nemen geen besluiten“. Vooral de afsluiting van die column vond ik een aardige: “Om het met Arnold Heertje wat cru uit te drukken: ‘Het gaat om de pijn van dieren tegenover de pijn van joden en moslims.’ Zo simpel is het, jongens.”

Law and order zaterdag, Jun 4 2011 

Zoals ik in “Over dit blog” heb geschreven, zie ik dit blog deels als een “gedachten-oefening”. Zo is het volgende stuk ook bedoeld.

Al bij het aantreden van het kabinet-Rutte was het duidelijk wat de twee sterke punten van dit kabinet zouden worden. Eén is de persoon van Mark Rutte zelf, twee is het “law and order” beleid. Of alle maatregelen die Opstelten en Teeven reeds hebben genomen of hebben aangekondigd allemaal even effectief zijn, weet ik niet en er zit ook veel “voor de bühne” bij. Maar bijvoorbeeld het vandaag in een Volkskrant interview aangekondigde plan van Teeven om het gevangenis regime zodanig te veranderen dat gevangenen hun “privileges” moeten verdienen en ook makkelijk kunnen kwijtraken lijkt mij een goed plan. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat het zo werkt. Of het plan echt nieuw is betwijfel ik – of het nieuwe zou een veel consequentere handhaving moeten zijn.

Het komt uiteindelijk aan op het handhaven. Daar zijn Nederlanders niet altijd even goed in. Misschien verandert het een beetje de laatste jaren en misschien stimuleert dit kabinet die verandering ook wel. Maar van Nederlandse gezagshandhavers heb je toch altijd het idee dat ze liever de boel een beetje sussen of af en toe wegkijken om niet te hoeven optreden. Dat heeft niets met links of rechts te maken, maar meer met hoe Nederlanders zijn. Uiteindelijk kan hoe een ander zich gedraagt ons niet veel schelen, althans, het gezamenlijke verantwoordelijkheidsgevoel is niet zo sterk ontwikkeld. Dat is zo mijn indruk. Dat kan goed gaan, maar het gaat gigantisch fout bij onder andere Marokkaanse straatjeugd, jongetjes die leven tussen twee heel verschillende culturen, die van thuis en die van op straat. Vooral in de grote stad, waar ze zien dat ze met heel veel wegkomen en waar het gezag lang niet altijd consequent optreedt: de ene keer wordt er gestraft, de andere keer wordt er gesust, en waar de grens ligt is niet duidelijk.

Als we nou eens duidelijker grenzen zouden blijven trekken en minder zouden schipperen met de regels, tegenover wie dan ook, heb je kans dat dat hele probleem van straatjeugd al een stuk minder zou zijn. Je weet gewoon waar je aan toe bent als je je misdraagt en er wordt geen onderscheid gemaakt. Een heel simpel standpunt, dat naar met stellige overtuiging net zo goed bij links hoort als bij rechts. En zeker bij links hoort. Links is dat deel van de politieke partijen dat gelooft in een maakbare samenleving. Dan moet je de regels dus wel handhaven.

Gezagshandhaving is als een kader waarbinnen je je beleid kunt uitvoeren. Als je bijvoorbeeld integratie wilt bevorderen omdat daar in sommige wijken achterstand in is ontstaan, dan zie je in deze benadering van law and order wangedrag van straatjeugd niet als een probleem van de te integreren groep maar als een gezagshandhavingsprobleem in die wijken. Dat werkt effectiever en positiever dan wanneer je dit gedrag alsmaar blijft koppelen aan bijvoorbeeld de islam. Geloof is een privé zaak. Ordehandhaving is een publieke zaak.

Law and order is dus op zijn minst net zo goed links als dat het iets van rechts is. En als ik dan concreet wordt, dan betekent dit dat partijen als de PvdA veel van het law and order beleid van het kabinet-Rutte gewoon openlijk moeten steunen. Als dit kabinet twee sterke punten heeft, zoals ik in de inleiding schreef, erken dat dan ook gewoon. Het scheelt een boel moeizame discussies.

Geloofwaardigheid donderdag, Jun 2 2011 

Dit had natuurlijk niet mogen gebeuren:

Deze foto verscheen nog eens in een ander verband in de Volkskrant afgelopen week. Wim Kok, bovenste rij, derde van links, leider van de PvdA van 1986 tot 2002, 8 jaar minister-president en voormalig vakbondsleider, hier als lid van de Raad van Commissarissen van Shell. Al enige jaren maakt hij hier deel van uit. Zoals hij ook lid is van de Raad van Commissarissen van ING en KPN. In deze functies keurt hij een mega-bonussenbeleid goed waar hij zich als minister-president tegen verzette. Hij sprak tijdens zijn premierschap schande van die mega-bonussen. Dit waren “ordinaire zakkenvullers” en dit was “exhibitionistische zelfverrijking”.

Hoe bedenk je het om dan vervolgens na je politieke carrière uitgerekend in een Raad van Commissarissen te gaan zitten waarin je dit soort bonussen gaat goedkeuren, en dan ter verdediging precies dezelfde argumenten gebruikt die werkgevers al jaren gebruiken? De argumentatie waartegen je je als premier hebt verzet? (zie o.a. NRC Handelsblad 29 januari 2010).

Je verliest je geloofwaardigheid natuurlijk volkomen. En het straalt af op de PvdA waar je jarenlang het boegbeeld van bent geweest.

Voor de volledigheid: het is niet zo dat Kok zichzelf hier verrijkt, en dat is ook mijn punt niet. De bonussen zijn niet bonussen voor leden van de Raad van Commissarissen zelf maar die van de Raad van Bestuur en top management van Shell en ING.

Ik maak me hier druk over omdat dit een van de redenen is waarom de PvdA zoveel rotzooi over zich heen krijgt. De PvdA zou aan een goed nieuw verhaal moeten werken en niet gehinderd moeten worden door dit soort ongeloofwaardig gedrag van een man die jarenlang zo prominent de PvdA heeft vertegenwoordigd.

De afgelopen dagen verscheen er een bericht in de Telegraaf over het Amsterdamse stadsdeel Oost. De stadsdeelraad heeft goedgekeurd dat de stadsdeel wethouders met terugwerkende kracht tot mei 2010 75% van de maximale onkostenvergoeding krijgen, wat neerkomt op 5.400 euro per wethouder, en de argumentatie is dat 1) men bonnetjes declareren teveel werk vindt en 2) het bedrag dat met zichzelf toekent niet afwijkt van wat de andere stadsdelen doen. De wethouders zijn leden van de PvdA, D’66 en GroenLinks. Het schijnt dat de helft van de PvdA fractie hierin heeft toegestemd en dat de SP zich er tegen verzet. Ook schijnt het zo te zijn dat stadsdeel wethouders gemiddeld niet meer dan 1.000 euro per jaar declareren, als ze wel netjes declareren.

Ik vind dat de PvdA hierover opheldering moet verschaffen en zonodig moet ingrijpen. De PvdA moet actief zijn in dit soort dingen. Kiezers moeten weten wat er gebeurt en wat de PvdA hiervan vindt. Dit bericht giert natuurlijk weer over het internet, van de Telegraaf naar al die dubieuze extreem rechtse websites die niets liever doen dan rotzooi over links uitstorten en bij voorkeur over de PvdA.

Kortom, als de PvdA nog een weg tot herstel wil vinden, dan moet men veel actiever bovenop de zaken zitten dan dat men nu doet.