Het is het weekend na de aanslagen in Oslo, afgelopen vrijdag 22 juli 2011, en ik kan daar natuurlijk niet aan voorbij gaan.

Vrijdag was de dag waarop het nieuws zich ontwikkelde, van de bomaanslag in het regeringscentrum op het kantoor van de Noorse premier Jens Stoltenberg die een enorme chaos aanrichtte, naar de schietpartij op het eiland Utoya waar een zomerkamp gaande was van jongeren van Stoltenberg’s Arbeiderspartij. Met name de bomaanslag leek een omvang te hebben zoals andere bomaanslagen van Al Qaida in het Westen. De schietpartij leek minder in dat beeld te passen, of het moest al de aanslag zijn in Bombay in India in 2008.

Vrijdagavond halverwege de avond leek de dader van de schietpartij een autochtone Noor te zijn, een blonde lange man, en sprak te politie van een link tussen de schietpartij en de bomaanslag. De man bleek sympathieën te hebben voor de PVV en voor Pamela Geller en bleek precies dat gedachtengoed te hebben ontwikkeld tegen links en tegen islam en immigratie. Zijn aanslag leek doelbewust gericht tegen de sociaal democratische beweging in Noorwegen.

Zaterdagochtend bleek het dodental op Utoya te zijn opgelopen tot 80. Er kwamen verslagen van overlevenden naar buiten. Jongeren die zich voor dood hadden gehouden en het alleen daarom hadden overleefd vertelden hoe de man tewerk was gegaan. Hoe hij, verkleed als politieman, mensen bij elkaar geroepen had omdat hij ze zogenaamd zou gaan vertellen over wat er in het centrum van Oslo was gebeurd en hoe hij vervolgens het vuur op hen opende. Mensen probeerden te vluchten van het eiland door in het water te springen en weg te zwemmen. Ze werden door de man alsnog doodgeschoten.

Vandaag, zondag, is de dag waarop Oslo zich probeert te realiseren wat er eigenlijk gebeurd is en de dag waarop de motieven van de dader Anders Behring Breivik langzamerhand naar buiten komen. Hij noemt zijn acties gruwelijk maar noodzakelijk. Hij richt zich tegen de multiculturele samenleving en de moslimimmigratie en tegen links. Hij lijkt zich doelbewust te hebben laten arresteren en geen zelfmoord te hebben gepleegd zoals bijna altijd bij dit soort schietpartijen gebeurt, omdat hij zijn verhaal wil vertellen.

Ik heb het afgelopen jaar veel gelezen op delen van het internet waar denkbeelden uiteen worden gezet als die welke Anders Breivik blijkt aan te hangen. Er is een hele serie Nederlandse websites waar dit soort ideologie wordt uitgedragen en op twitter lusten ze er ook pap van. Het zijn voornamelijk PVV- en Wilders verheerlijkers die zich daarmee bezig houden. Het is de combinatie van pure haat ten opzichte van links, anti-islam en anti-immigratie standpunten. Wilders zou zich daar misschien wel eens wat nadrukkelijker van mogen distantieren, want er zit een boel vuiligheid tussen en veel gebeurt (ongewild mag ik aannemen) in zijn naam. Het zal lastig zijn wanneer je zelf tweets de wereld in stuurt als die op de verjaardag van de PvdA: “Gefeliciteerd Job met de 65e verjaardag van de PvdArabieren. Jullie gaven NL massa-immigratie en importeerden velen kanslozen en criminelen,” om maar een redelijk recent voorbeeld te noemen. Maar de PVV moet misschien eens wat minder vuurtjes stoken en dan hard weg rennen.

Vrijdagavond volgde ik de ontwikkelingen in Oslo deels via Al Jazeera English. Een commentator, ene Justin Crump, hield het meteen op een aanslag van Al Qaida, iets anders kon hij zich onmogelijk voorstellen. De volgende dag zag ik de man nog eens en hij gaf toe verblind te zijn geweest. De aandacht gaat meteen naar Al Qaida, zo zei hij, maar we moeten ervoor oppassen dat we mogelijke terreur uit deze hoek niet zien.

Blijkbaar moeten we daar nu ook rekening mee houden. De nuance is al heel lang zoek sinds populisme en anti-islam sentimenten de boventoon voeren. Maar natuurlijk moet je onderscheid blijven maken tussen degenen die bereid zijn geweld te gebruiken en degenen die geweld afwijzen. Dat bijvoorbeeld de PVV dat nauwelijks doet (“er bestaat geen gematigde islam”, de islamieten die aanslagen plegen zijn de voorhoede van alle islamieten, dat soort ideeën, of in een verhandeling over de “verderfelijkheid van links” beweren dat Hitler een socialist was (Martin Bosma)), dat zullen we maar aan hen laten.

Advertenties