Samsom, de PvdA en het Kunduz akkoord maandag, Apr 30 2012 

Een paar reacties op het Kunduz akkoord van vorige week die me wel aanspreken.

Eerst een aardig gesprek in Buitenhof gisteren tussen vier PvdA’ers, waarvan er twee vinden dat Samsom een fout heeft gemaakt door niet aan te sluiten bij de Kunduz coalitie en twee meer begrip voor zijn optreden hebben. De aflevering is hier te vinden.

Dan Groen Links lid en blogger Hans Groen, die ik altijd graag lees vanwege zijn nuchtere analyses. Aanvankelijk leek het alsof hij er geen genoeg van kon krijgen om Samsom zijn fout onder de neus te wrijven (op Twitter vooral). Maar uiteindelijk zegt hij in deze column een paar constructieve dingen. De PvdA moet de juiste strijd voeren.

Hoe gaan we op de langere termijn de crisis te lijf? 3% of toch rustiger aan? Hoe gaan we de woningmarkt verder hervormen? Gaan we nu eindelijk doorstappen met het verduurzamen van onze economie? Deze vragen dienen de verkiezingsstrijd te vormen.

Naar mijn idee kan Samsom daar nog heel goed bij aanhaken. Er wordt vaak gezegd dat de PvdA onder Spekman en Samsom linkser wordt, het beruchte etiket “SP Light”. Dat zal wel, maar wat Spekman en Samsom vooral doen is duidelijke keuzes maken, en daar heeft het de PvdA de laatste jaren aan ontbroken. Dat mogen linksere keuzes zijn, maar de PvdA blijft wel een bestuurderspartij, een partij die verantwoordelijkheid wil nemen, en geen partij die aan de kant hoort te staan.

Tenslotte vandaag René Cuperus in de Volkskrant die verwoordt waarom het Kunduz akkoord vooral met zoveel gejuich wordt ontvangen.

Het ging dan ook helemaal niet om de inhoud van het akkoord. Die 75 procent zou het ook hebben toegejuicht als de afschaffing van de auto erin had gestaan, of de halvering van het eigen inkomen. Het ging – Diederik en de PvdA opgelet – om heel andere dingen, om diepere lagen en sentimenten. Om het redden van het Nederlands blazoen in Europa. Om het keren van de geloofscrisis in de politiek. Om het herstel van politiek handelingsvermogen. Samenwerken in plaats van muggenziften. Geen verlamming maar daadkracht in de BV Nederland.

“Hoe lang deze Oranje-euforie aanhoudt, valt niet te zeggen,” zegt Cuperus terecht, en dat is waar Samsom op moet letten. Hij doet er goed aan de positieve kanten van het Kunduz akkoord, inhoudelijk maar ook qua effect zoals door Cuperus hierboven beschreven, te erkennen en te omarmen. Er geforceerd tegenin gaan zou erg onverstandig zijn en de PvdA alleen maar vaster in de hoek zetten waarin men nu terecht is gekomen. “Samenwerken in plaats van muggenziften”, dat is wat Samsom in zijn oren moet knopen. En zoals Groen zegt: hij moet de juiste strijd voeren. Zijn verhaal moet vooral een verhaal van een paar fundamentele keuzes voor de toekomst van Nederland zijn.

Advertenties

Children of the Rainbow zondag, Apr 29 2012 

Dit is toch een mooi protest. 40.000 mensen in Oslo bijeen om een lied te zingen waar Breivik een hekel aan had: “Children of the Rainbow, a celebration of multiculturalism”, zoals onder andere The Atlantic hier schrijft. En hoe dan iemand op Youtube onder dat filmpje schrijft: “His views have hardly anything to do with racism. This is just plain ignorance showed by these in the video.” Nee meneer, het is geen “plain ignorance”, het is een duidelijk statement van de Noren dat ze zich niet in de destructieve ideologie van Breivik (en zijn sympathisanten op websites zoals enkele Nederlandse) willen laten meeslepen.

De PvdA staat aan de verkeerde kant van de streep zondag, Apr 29 2012 

Ik baal natuurlijk enorm van het feit dat de PvdA de afgelopen week aan de verkeerde kant van de streep terecht is gekomen. Na een niet al te effectief kabinet Balkenende 4, anderhalf jaar politieke gijzeling door de PVV in het kabinet Rutte en 7 weken Catshuis onderhandelingen die uiteindelijk mislukten, was het land het Haagse gezeur zat. Er moest iets gebeuren en de PvdA heeft niet meegedaan.

Het kabinet Rutte, altijd met zo veel bravoure verdedigd, eindigde na anderhalf jaar al in een chaos en er dreigde een groot probleem dat niet alleen tot Nederland beperkt was gebleven. Als Nederland uiteindelijk niet naar Brussel terug had kunnen gaan met een begroting voor 2013 die onder de 3% financieringstekort uit kwam, had dit de Nederlandse geloofwaardigheid in Europa aanzienlijk ondermijnd en de noodzakelijke begrotingsdiscipline binnen de Euro zone op het spel gezet. “Over de eigen schaduw heen springen” betekende in dit geval dat andere partijen de Minister van Financiën te hulp zouden schieten om te kijken of de 3% alsnog gehaald kon worden, ondanks de puinhoop die Rutte en de PVV ervan hadden gemaakt.

Hoe de PvdA inhoudelijk had kunnen aansluiten bij de “Kunduz coalitie” is uiteraard de vraag. De 5 partijen hadden de PvdA niet nodig voor een meerderheid en waren het vrij snel eens over 8 miljard. Daar zitten een aantal maatregelen tussen waar de PvdA over wilde onderhandelen, maar waar de anderen het al over eens waren. Dat wordt dan moeizaam, uiteraard, als je niet nodig bent voor een meerderheid en VVD en CDA je er niet per se bij hoeven te hebben.

Maar moeizaam of niet, het zijn de andere partijen die nu de meesterklus geklaard hebben en de chaos die dreigde te ontstaan alsnog hebben weten te vermijden en die terecht alle lof krijgen. De PvdA hoort daar niet alleen niet bij, mag niet alleen niet delen in de euforie en krijgt niet de credits, de partij is ook nog eens terecht gekomen aan de kant van PVV en SP. Aan de verkeerde kant van de streep dus.

Alles is nog niet verloren en Samsom mag een tactische blunder hebben gemaakt, ik acht hem nog wel in staat om, als hij over de klap heen is, de strijd aan te gaan op basis van een samenhangende inhoudelijke visie over waar de PvdA met Nederland naartoe wil. Daartoe heeft hij al een goede aanzet gegeven een paar weken geleden. De Kunduz coalitie is een tijdelijke coalitie om een heel urgent begrotingsprobleem op te lossen. Maar veel visie zit er niet in. Dat is iets waar juist Pechtold, nu een van de helden van dit akkoord, altijd veel nadruk op legde de afgelopen jaren. De beroemde “stip op de horizon”. In het verhaal van Samsom van een paar weken geleden zit die visie wel. Een partij moeten verder willen kijken dan alleen maar de eerstvolgende begroting. Dat verhaal moet Samsom nu uitbreiden en verduidelijken.

Dat was makkelijker geweest wanneer de PvdA nu al aan de goede kant van de streep had kunnen beginnen en niet in een kamp met SP en PVV terecht was gekomen. Maar Samsom is een harde werker en een intelligente man en hij moet dit aan kunnen.

Chaos zondag, Apr 22 2012 

Het is goed nieuws dat Wilders gisteren is weggelopen uit het Catshuis, dat hij de gedoogsteun aan het kabinet heeft opgezegd en dat dit slechtst denkbare gedrocht van een minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV eindelijk tot een einde is gekomen. Na al die toespraken op hoge toon waarin hij er prat op ging dat hij er toch maar voor zorgde dat “dat verschrikkelijke links” niet aan de macht kwam en de arrogantie van Rutte tegenover de oppositie, kan ik enig leedvermaak niet onderdrukken. Al die schofferende tweets van Wilders, ze zullen nog steeds komen maar ze zijn niet meer van belang voor het beleid. We kunnen eindelijk weer eens “normaal doen”.

Maar onduidelijkheid over een realistisch alternatief zet wel een domper op de feestvreugde. Alles beter dan dit uiteraard, maar het politieke landschap versnippert alleen maar meer. Stabiele meerderheden zijn nauwelijks te vormen.

Dit is de peiling van Maurice de Hond, gistermiddag/avond gehouden, na het weglopen van Wilders.

VVD, CDA en PVV hebben bij lange na geen meerderheid meer, het CDA staat op slechts 11 zetels en de VVD groeit weer 2 zetels en blijft de grootste partij. Een nieuw kabinet zonder VVD is dus haast niet voor te stellen. Even aannemende dat de kansen voor de PVV voorlopig verkeken zijn en dat D’66 en CU niet in een volledig links kabinet gaan zitten, zijn zowel VVD als PvdA ofwel SP nodig voor een meerderheid. VVD, CDA, D’66, GL, CU levert geen meerderheid op. Dat betekent dus dat je sowieso weer een Paars kabinet krijgt waarin VVD en links samenwerken. Hoe je daar een geloofwaardige gezamenlijke agenda mee kunt maken waar zowel rechtse als linkse kiezers in kunnen geloven, het lijkt me niet eenvoudig. Je kunt nog wel een ruime meerderheidsvariant voorstellen zonder de VVD, maar dan zou je dat alleen maar doen uit een soort van “ideologische zuiverheid” en dan zou je de grootste partij en waarschijnlijk nog wel een van de winnaars van komende verkiezingen bewust buiten de boot houden.

En dan is er nog het vooral bij PVV’ers populaire scenario dat Wilders nu wederom een enorme verkiezingsoverwinning zal behalen op een anti-Europa agenda. Laten we eens aannemen dat hem dat op 30, 32 zetels zou brengen, zo’n beetje de score op hoogtijdagen in de peilingen. En dat dat zoals we ook steeds hebben gezien in de peilingen voor minimaal 2 zetels ten koste van de VVD zal gaan. Dan hebben we nog steeds maximaal 63 zetels en zijn er nog 13 zetels minimaal nodig. Ik geloof niet dat er een andere partij is die nog eens zo’n avontuur als Rutte I aan wil.

Zaterdagochtend zaterdag, Apr 21 2012 

De Volkskrant donderdag, Apr 19 2012 

In een reactie op een redelijk ongefundeerd opiniestuk van Frits Bolkenstein in de Volkskrant van 10 april geeft de hoofdredacteur van de Volkskrant, Philippe Remarque afgelopen zaterdag wel een aardig inkijkje in de huidige koers van de krant. Decennia lang was de Volkskrant de krant voor links Nederland maar de laatste paar jaar lijkt dat niet meer zondermeer het geval. Dat blijkt dan eigenlijk alleen uit sommige columns en de opinie pagina’s van de krant, want in de dagelijkse nieuwsvoorziening is de krant kwalitatief goed en objectief.

Philipe Remarque schrijft onder andere:

Wie onze commentaren volgt, weet dat wij voorbij links en rechts gaan en nuchter de nuance zoeken. De meeste lezers die kritiek uiten, vinden dan ook dat wij niet links genoeg meer zijn. Het zij zo.

En:

Als veel aandacht voor een partij ons meteen tot een huisorgaan van die partij maakt, kunt u ons de laatste jaren met meer recht bestempelen tot een huisorgaan van de PVV dan van de PvdA. Maar veel aandacht betekent niet dat een krant het ook eens is met de partij, het bedrijf of de persoon in kwestie.

Terechte opmerkingen van Remarque.

Sommige bijdragen op de opinie pagina’s van de Volkskrant zijn weinig welwillend ten opzichte van de PvdA of links in het algemeen. Maar daar staan andere meer pro-linkse opinies en columnisten tegenover en zo lang daar een evenwicht in blijft bestaan heb ik geen probleem met de huidige koers van de Volkskrant en vind ik die koers eigenlijk wel prima. Tenslotte hebben we niets aan alleen maar verongelijktheid over rechts in het algemeen en de PVV in het bijzonder en nog minder aan een niet-kritische houding ten opzichte van links terwijl daar alle reden toe is.

De krant zou alleen aan ingezonden opinie stukken meer kwaliteitseisen moeten stellen. Soms zijn de stukken ronduit slecht beargumenteerd en onsamenhangend. De bijdrage van Bolkenstein van 10 april is daar een goed voorbeeld van. En soms dragen ze totaal niet bij aan wat het debat zou moeten zijn. Van opinie pagina’s steek ik graag wat op, of het nou een “linkse” of een “rechtse” opinie is. Dat laat wel eens te wensen over bij de Volkskrant.

Het stuk van Remarque staat hier en dat van Bolkenstein hier.

Over het ontbrekende primaat van de politiek zaterdag, Apr 14 2012 

Geweldig gesprek op de radio afgelopen vrijdagavond van Wim Brands met socioloog Willem Schinkel naar aanleiding van diens boek De Nieuwe Democratie, hier te beluisteren. Schinkel heeft het over hoe de afgelopen decennia de politiek is gedepolitiseerd. “Dat wil zeggen dat de economie belangrijker wordt gevonden dan de politiek. Dat zie je nu heel sterk rond de economische crisis. Onze politiek zegt voortdurend: de financiele markten noodzaken ons om deze en deze maatregelen te nemen. Daarmee wordt eigenlijk gezegd dat onze democratische vrijheid niets voorstelt, want we hebben geen alternatief. Vrijheid is het hebben van alternatieven. Als de politiek door economische rekenaars via balansen bedisseld zou kunnen worden, ja dan kunnen we de democratie wel afschaffen. Door steeds te wijzen naar de financiele markten depolitiseren politici. De fundamentele vragen rond de financiele markten en de kapitalistische economie die schuiven ze daarmee onder het tapijt.”

“Onder het Paarse kabinet in de jaren ’90 kwamen de politieke uitersten samen en werd het summum van depolitisering bereikt. Politiek werd gereduceerd tot probleem management. De ideologie werd afgeschaft, behalve de ideologie van het neo-liberalisme.”

Hij legt uit hoe populisme niet erg is omdat populisme herinnert aan het idee van democratie voor en door het volk. Maar juist Wilders, die te boek staat als populist, doet net zo hard mee aan de depolitisering en doet mee aan het bezuinigingen “omdat de financiele markten zeggen dat het moet.”

En “Solidariteit door de maatschappij heen wordt langzaamaan afgebroken maar de aandacht daarvan wordt afgeleid doordat we voortdurend bezig zijn met de laatste tweet van Wilders. Ze leiden af van de depolitisering die gaande is.”

Wat ik uit het betoog van Schinkel haal is dat politici risico’s moeten durven nemen met het verhaal dat zij te vertellen hebben. Ze moeten mensen een idee geven om in te geloven. De democratie zou het primaat moeten krijgen over de inrichting van de samenleving.