Wat een heerlijk opiniestuk in de Volkskrant van afgelopen zaterdag van Mathieu Weggeman. “Nederland wordt steeds dommer” luidt de kop. Weggeman legt uit hoe er kennelijk in het Nederland van vandaag behoefte is aan onfatsoenlijk gedrag. Die behoefte komt voort uit domheid. Hij noemt een paar vermoedelijke oorzaken dan wel mogelijkheden om deze trend van “steeds dommer en onfatsoenlijker worden” te doorbreken. Eén mogelijke manier om domheid te bestrijden is volgens Weggeman “terug te keren naar onze van oorsprong Rijnlandse werkcultuur waarin de liefde voor het vak groter is dan de liefde voor het geld”. En voor het bestrijden van onfatsoen zou in het onderwijs veel meer aandacht moeten worden besteed aan kunst en cultuur. “Cultuureducatie draagt bij aan de vorming van belangrijke vaardigheden zoals analyseren, creëren en reflecteren. Met name van reflectie mag verwacht worden dat deze de behoefte aan onfatsoenlijk gedrag vermindert.”

Nou is het punt dat je in Nederland wel zo’n beetje het lot van zo’n opiniestuk kunt voorspellen. De gemiddelde internet reageerder heeft zo zijn arsenaal klaar om ongemakkelijke onderwerpen onschadelijk te maken. Zo zal de heer Weggeman worden afgeschilderd als een conservatieve babyboomer, een klagerige vijftiger die geen besef heeft van de moderne jeugdige cultuur. Zijn portretfoto bij het stuk ziet er tenslotte ook al niet al te florizant uit: kaal, baardje, rond hoofd, blozende wangen. Dan zal er worden gezegd dat hij praat uit eigenbelang. Hij heeft een paar boeken geschreven over kennismanagement en zo, en die moet hij kwijt natuurlijk. Er zal worden ingegaan op voorbeelden die hij geeft van cabaretiers en t.v. presentatoren die het slechte voorbeeld geven en er zal gesuggereerd worden dat hij kennelijk een soort van opvoedpolitie wil en censuur en alleen maar saaie want fatsoenlijke programma’s. En dan bovenop dat alles: wie is meneer Weggeman wel niet om ons te vertellen wat “fatsoen” is?

Kortom, er zal van alles ter berde worden gebracht om maar niet serieus te hoeven nadenken over, of laten we zeggen “reflecteren op”, “analyseren van” desnoods, de problematiek die Weggeman aansnijdt. Zoals bijvoorbeeld, naar aanleiding van de aanslagen van Anders Breivik en de vraag of de agressieve taal in geschrift met betrekking tot islam en “linkse elite” niet mede een klimaat creëerde waarin zulke aanslagen konden plaatsvinden, men niet wist hoe snel men voorbeelden moest zoeken om die stelling te ontkrachten, om in ieder geval niet over de misschien enigszins uit de hand gelopen “toon van het debat” te hoeven nadenken. Of laten we zeggen, op te “reflecteren”. De PvdA zong tenslotte ook nog steeds de Internationale op congressen en was die tekst niet minstens zo agressief?

Nou heb ik mezelf aangeleerd om anderen niet dom te noemen. En ik begrijp ook nog wel dat er een “hoge” cultuur is en een “lage” cultuur en dat je je mening kunt hebben over New Kidz en Oh oh Gerso, maar dat je anderen hun vermaak niet moet ontzeggen.

Maar dat het publieke leven in Nederland alsmaar platter en ja, onfatsoenlijker lijkt te worden, of dat een steeds groter deel van de Nederlanders hangt naar plat vermaak en de grenzen van wat in ieder geval in het publieke leven nog als fatsoenlijk kan worden beschouwd niet meer lijkt te kennen, of daar in ieder geval lak aan te hebben, ik zie het hoe langer hoe duidelijker om me heen. En de door Weggeman genoemde vakkennis is al jarenlang een stiefkindje. Als je iets verkoopt, gaat het erom dat je iemand anders iets aan kunt smeren, niet om of je weet wat het product eigenlijk inhoudt. Managers zonder vakkennis krijgen vaak meer betaald en hebben een betere positie dan de eigenlijke vaklui die men managet. Oudere werknemers met veel ervaring genieten in Nederland nog maar weinig aanzien. Je moet een snelle jonge zijn en vooral jong zijn, dan krijg je aandacht binnen een bedrijf.

En zo wordt de samenleving platter en platter, worden we “dommer en dommer” en is “fatsoen” iets van vroeger, van ouwe mopperaars als Weggeman.

De link naar het opiniestuk van Weggeman: hier.
En voor als de Volkskrant het archiveert en de link verandert: het krantenknipsel hier.

Advertenties